Skip to main content

ئةو خاوةن ضةكانةي كة ئيجازةي رةسميان هةية دةلَيَن هاوثةيمانان ضةكةكانيان دةطرن و طيَرِانةوةي ضةكةكان رةتدةكةنةوة.

نوسيني محةمةد فةوزي لة بةغداد

ئةو خاوةن ضةكانةي كة ئيجازةي رةسميان هةية دةلَيَن هاوثةيمانان ضةكةكانيان دةطرن و طيَرِانةوةي ضةكةكان رةتدةكةنةوة.

نوسيني محةمةد فةوزي لة بةغداد

لةو بارودؤخة نائارامةي بالَيكيَشاوة بةسةر عيَراقدا، زؤر لة عيَراقيةكان روخسةتي رةسميان وةرطرتوة بؤ هةبوني ضةك بؤ ثاريَزطاريكردن لة خؤيان. بةلآم زؤر كةس سكالآي ئةوةيانة كة بةشيَوةيةك مامةلَةدةكريَن وةك ئةوةي ضةكةكان ناياسايي بن و دةكةونة بةردةم ديواريَك لة بيرؤكراسيةت كاتيَك هةولَ دةدةن ضةكة دةستبةسةرداطيراوةكانيان دةستبكةويَتةوة.


لة حالَةتي دولةيمي دا، ئةو دةلَيَت كة ضةكيَكي وةك تفةنط ثيَويستة بؤ كارةكةي وةك ثاسةواني بانقيَك و هاوثةيمانان روخسةتي ضةكيَكيان ثيَداوة.


بةطويَرةي قسةي دولةيمي، سةربازة ئةمريكيةكان تفةنطةكةيان طرت لة ئؤتؤمبيلةكةي براكةيدا كاتيَك طةيشتنة زةماوةندي براكةي بؤ دةستبةسةراطرتني ئةو ضةكانةي تةقةيان كرد بو بة ئاسمان دا. ئةو هةولَي دا تيَيانبطةيةنيَت كة ئةو ريَثيَدراوة ضةك هةلَبطريَت و ئةو يةك فيشةكي نةتةقاندوة.


سةربازيَكي ئةمريكي ثيَي وت نيطةران نةبيَت و دلَنياي كرد كة دةتوانيَت بضيَت بؤ بنكةي ذمارة 100 بؤ وةرطرتنةوةي تفةنطةكةي و روخسةتي ضةكةكةي كة ئةمةي دوايشيان هةر دةستي بةسةرداطيرابو.


دولةيمي بؤلآندي " رقم لة ضاوةرِيَكردنة" ، كة لة هةر سةردانيَكي ثيَشويدا ناضار بوة تا دوو كاتذميَر بوةستيَت. لة هةردو جارةكةدا، ثيَيان وتبو كة نةيانتوانيوة ئةفسةري بةرثرس بدؤزنةوة و ثيَويستة رؤذيَكي تر بطةرِيَتةوة.


بةلآم ئةم جارةيان ثيَيان وت كة ئةمريكيةكان هيض تؤماريَكيان لا نية كة ثيشاني بدات ضةكةكةي و روخسةتةكةي لاي ئةوانة.


بةماوةيةكي كةم ثاش كةوتني سةدام حسيَن، هاوثةيمانان هةنطاوياننا بؤ كةمكردنةوةي ئةو ضةكانةي كة خةلَكة مةدةنيةكاني عيَراق هةلَيانطرتبو. سةربازةكان مالَةومالَ دةطةرِان بؤ دةستبةسةراطرتني ضةك و مةدةنيةكانيش ريَيان ثيَنةدرا بو كة ضةك هةلَبطرن لةسةر شةقامةكان.


لةطةلَ ئةوةشدا، ثاش ئةوةي عيَراقيةكان سكالآي ئةوةيان كرد كة ثيَويستيان بة ضةكة بؤ ثاراستني خؤيان و مولَكةكانيان لة ثةشيَويةكاني ثاش جةنط دا، هاوثةيمانان ريَيان بة هةر خيَزانيَك دا كة ذمارةيةكي دياريكراو و كةم ضةكي هةبيَت و روخسةتي بؤ ثاسةوان و ئةوانةي تر دةركرد كة دةيانتواني بيسةلميَنن كة ثيَويستيان بة ضةك هةلَطرتنة لة دةرةوةي مالَةكانيان.


عيَراقيةكان ئيََستا دةلَيَن ثيَدةضيَت هاوثةيمانان ئةو سيستمةيان لاوازكردبيَت كة خؤيان دايانمةزراند – لةم ثرِؤسةيةشدا شتيَك لة خةلَك دةسةننةوة كة بة لاي زؤر كةسةوة مافيَكي بنةرِةتيانة كة خؤيان بثاريَزن.


حةيدةر عادل ئةلفةتاح، كة ضةكةكةي برا بو كاتيَك سةربازة ئةمريكيةكان ئةو قوتابخانةيةيان ثشكني كة ئةو ليَي وةك ثاسةوان كار دةكات، وتي " بؤضي روخسةتي ضةكمان دةدةنيَ ئةطةر ئةمريكيةكان ريَزي ناطرن؟"


ئةويش ئاماذةي بة بنكةي ذمارة 100 دا بةلآم نةيتواني تفةنطةكةي وةربطريَتةوة سةرباري ضةند سةردانيَكي يةك لةدواي يةك. دواجار ضةكيَكي تري كرِي لة بازارِي رةش تاوةكو دريَذة بة كارةكةي بدات.


زؤربةي ئةو كةسانةي كة لةلايةن IWPR ةوة ضاوثيَكةوتنيان لةطةلَ سازكرا لةلايةن ئةو سةربازة ئةمريكيانةوة كة ضةكةكانيان طرتبون ثيَيان وترا بو كة ثاش ضةند رؤذيَكي كةم بؤيان دةطيَرِنةوة ثاش ئةوةي لة روخسةتةكةيان دةرِوانن. بةلآم ضةكةكان هةرطيز نةبينرانةوة.


هةنديَكي تر دةلَيَن كة رةوانةي شويَنيَكي هةلَة كراون بؤئةوةي ضةكةكانيان وةربطرنةوة.


عةزيز كةريم، كة بازرطانيَكي جلوبةرطة و لةسةر ريَطاي دةرةكي بةغداد-عةمان دةمانضةكةيان ليَ سةندبو، وتي " دةزانم كة هةرطيز ضةكةكةمم دةستناكةويَتةوة."


ئةو دةلَيَت ثيَويستي بة ضةك هةية كاتيَك لةطةلَ قافلَةي لؤريدا ديَت كة بارةكانيان بايي 150 هةزار دؤلار دةبيَت لةسةر ريَطةي دةرةكي بةغداد-عةمان ي ثرِ ضةتة.


سةربازةكان بة عةزيز يان وتوة كة بضيَت بؤ زينداني ئةبوغريَب بؤ وةرطرتنةوةي ضةكةكةي، ئةوةشي وت كة ضةند جاريَك ضوةتة ئةويَ ثيَش ئةوةي رةوانةي بنكةي ذمارة 100 بكريَت.


كاتيَك IWPR ثرسياري لة سةنتةري ميدياي هاوثةيمانان كرد سةبارةت بة دةستبةسةراطرتني ضةكةكان، سةربازيَكي ئةمريكي وتي " هيض نالَيَين."


سةربازيَكي ئةمريكي كة لة بازطةيةكي ئةمريكي وةستابو لة حةي ئةلجاميعة ي خؤرئاواي بةغداد ، كة رازي نةبو ناوي بلَيَت، ئاماذةي بةوةدا كة دةستبةسةراطرتني ضةكي ياسايي تا رادةيةكي زؤر كرداريَكي باوة.


ئةو وتي " طويَ نادةين بةوةي ضةكةكة روخسةتي هةية يان نا. ئةطةر طوماني هةر شتيَكمان هةبيَت لةسةر خاوةنةكةي، دةست بةسةر ضةكةكةي دا دةطرين و ناشيدةينةوة تةنانةت ئةطةر ثةيوةنديشمان ثيَوةبكات."


محةمةد فةوزي رؤذنامةنوسيَكي راهيَنراوي IWPR لة بةغداد.


Frontline Updates
Support local journalists