Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

SUDSKA HRONIKA: OPTUZNICA PROTIV BOBETKA

Otvoren sudski postupak protiv bivseg nacelnika generalstaba, starog 83
By IWPR ICTY

Pise: Vjera Bogati iz Haga (TU No. 281, 16-21 septembar, 2002)


U Hagu je prosle sedmice najzad otpecacena i optuznica protiv nekadasnjeg


nacelnika Glavnog stozera Hrvatske Vojske (HV), generala Janka Bobetka.


Optuzeni, star 83 godine, tereti se za zlocine nad srpskim civilima i


ratnim zarobljenicima u Krajini (Hrvatska), u takozvanom Medackom dzepu.


Za iste incidente je prosle godine bio optuzen i general Rahim Ademi, koji


je, do pocetka sudjenja, privremeno pusten na slobodu. Ademi je


zapovijedao vojnim snagama u oblasti Gospica u vrijeme kada su se dogodili


zlocini navedeni u optuznici. U Operaciji Medak je, prema optuznici,


poginulo najmanje stotinu lokalnih Srba - medju kojima i 29 civila - dok


je broj ranjenih visestruko veci. Navodi se, takodje, da su hrvatske snage


unistile i svu njihovu imovinu.


Sama operacija, koju su u srpskoj enklavi zajedno izvele vojne i


specijalne policijske jedinice, zapocela je 9. septembra 1993. Posle


dvodnevnih borbi, hrvatske snage su zauzele sela Divoselo, Citluk i


Pocitelj. Medjutim, nakon sto je intervenisala i medjunarodna zajednica,


Bobetko je generalu Petru Stipeticu, koji mu je bio potcinjen, naredio da


sa lokalnim Srbima 15. septembra potpise sporazum o prekidu vatre.


Prilikom povlacenja jedinica HV, tokom naredna dva dana, citava je


oblast - usled pocinjenih ubistava i sistematskog unistavanja imovine -


prakticno opustosena.


U optuznici se pominju i ostali okrutni postupci prema srpskim civilima i


zarobljenicima, kao sto su sakacenja, streljanja, klanja, premlacivanja i


vezivanje tela za auto (nakon kojeg je sledilo povlacenje po putu). Tvrdi


se da su mucene i zene, pri cemu su Boja Pjevac i Boja Vujnovic navodno


cak zive spaljene. Sva ta dogadjanja - kojima treba pridodati i


ispisivanje zastrasujucih poruka na zidovima kuca - primorala su Srbe da


zauvek napuste doticnu oblast.


Nakon sto su hrvatske snage preuzele kontrolu nad Medackim dzepom, najveci


broj zgrada - nekih 168 kuca i 148 stala i zasebnih objekata - srusen je u


vatrenim dejstvima. Mnoga od njih su se odigrala u periodu izmedju


primirja i hrvatskog povlacenja. Navodno je i preostala srpska imovina


opljackana i ostecena; stoka je bila pobijena, a bunari zatrovani.


U optuznici stoji da je Bobetko po prirodi svoje funkcije nacelnika


Glavnog stozera odgovoran za ono sto se dogodilo: tvrdi se da je on


odigrao glavnu ulogu u osmisljavanju, planiranju, odobravanju,


naredjivanju i/ili izvrsavanju same operacije.


Tuzilac smatra da je Bobetko "ne samo imao razloga da zna" da su njegove


snage odgovorne za navodne zlocine, nego i da je "znao za te zlocine, o


kojima su ga obavestile vise [vojne] staresine i predstavnici medjunarodne


zajednice". Tvrdi se da on nije preduzeo ono sto je bilo neophodno i


razumno preduzeti kako bi se ti zlocini sprecili, ili bar njihovi


pocinioci kaznili.


Bivsi vojni zapovednik tereti se za zlocine protiv covecnosti, ukljucujuci


i progon na politickoj, rasnoj ili verskoj osnovi - koji je vrsen prilikom


nezakonitih ubijanja i sistematskog unistavanja - kao i za krsenja zakona


i obicaja ratovanja.


Vjera Bogati je specijalni dopisnik IWPR iz Haga i novinar novinske


agencije SENSE.