Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

Seselj obecava resavanje problema mafije

Da bi povecao sanse na predstojecim izborima ultranacionalisticki kandidat koristi ocajanje glasaca zbog ekonomske situacije i organizovanog kriminala.
By Bojan Toncic

Pod sloganom "Srbija u sigurnim rukama" i uz podrsku Slobodana Milosevica iz Seveningena, Vojislav Seselj, predsednik ekstremno desne Srpske radikalne stranke, SRS, usao je u trku za predsednika Srbije na izborima.


Mada se u Hagu protiv njega vodi istraga zbog navodne umesanosti u ratove u Bosni i Hrvatskoj, Seseljev rejting raste munjevitom brzinom, sudeci po avgustovskom istrazivanju javnog mnjenja koje je sprovela agencija Stratedzik marketing iz Beograda.


Seselj trenutno zauzima trece mesto u predsednickoj trci sa 12 odsto podrske u birackom telu, sto je veliki napredak u odnosu na samo cetiri procenta podrske u maju. Politicki analiticari ocenjuju skok Seseljeve popularnosti kao posledicu nezadovoljstva gradjana zbog lose ekonomske situacije i porasta cena, kao i zbog neuspeha novih vlasti u obracunu sa organizovanim kriminalom.


Dodatni razlog za porast podrske Seselje je cinjenica da moze da racuna na podrscku nacionalistickog krila Miloseviceve Socijalisticke partije Srbije, SPS, mada je rukovodstvo ove stranke otkazalo poslusnost najpoznatijem seveningenskom zatvoreniku, dajuci prednost poznatom glumcu Velimiru Bati Zivojinovicu.


Svetlana Logar, izvrsni direktor agencije Stratedzik marketing, tvrdi da su mali izgledi da Seselj udje u drugi krug glasanja. Ona naglasava da je rejting Vojislava Seselja u velikoj meri posledica "pada interesovanja gradjana za levicu" kao i sve manje nade da petooktobarski prevrat moze "oziveti" srbijansku ekonomiju.


Seseljevu odiseju na politickoj sceni Srbije oduvek su karakterisali ekstremni sovinizam i ksenofobija, anti-amerikanizam i podrska progonima neistomisljenika i ljudi drugih nacionalnosti.


Roden je 1954. godine u Sarajevu, gde je zavrsio Pravni fakultet. Sa 24 godine doktorirao je u Beogradu tezom u kojoj se bavi kritikom fasizma i militarizma, kao najmladi doktor nauka u bivsoj Jugoslaviji.


Kao docent Univerziteta u Sarajevu, Seselj je bio uhapsen 1984.godine pod optuzbom da "ugrozava drustveni poredak". Optuzba je bila zasnovana na neobjavljenom rukopisu koji je policija pronasla u njegovom stanu. Proglasen je krivim i osudjen na osam godina zatvora - sto je bila neobicno ostra presuda. Zahvaljujuci podrsci jugoslovenskih disidenata i pritiska svetske javnosti, prvobitna kazna od osam godina smanjena je na cetiri, da bi Seselj konacno izasao iz zatvora posle 18 meseci.


Posle izlaska iz zatvora dolazi u Beograd gde mu pomoc pruzaju knjizevnici Dobrica Cosic i Vuk Draskovic, tada poznati kao beogradski disidenti. U to vreme postao je miljenik srpskih nacionalstickih krugova oko Dobrice Cosica, coveka koji se smatra tvorcem ideje o Velikoj Srbiji. Seselj je osnovao Srpski cetnicki pokret 1990.godine, i Srpsku radikalnu stranku naredne godine.


Na pocetku rata na prostoru bivse Jugoslavije Seseljeva stranka je podrzavala nekoliko paravojnih formacija koje su delovale na podrucju Hrvatske. Na vrhuncu borbi u Hrvatskoj 1991.godine, Seselju je zvanje cetickog vojvode dodelio svestenik Momcilo Djujic, covek kojem se pripisuje odbrana Srba u Krajini tokom Drugog svetskog rata, ali i zlocini nad Hrvatima.


Seseljevi sledbenici ucestvovali su u jednom od prvih medjunacionalnih sukoba na podrucju Hrvatske, u Borovom Selu, kada su napali oruzane pripadnike hrvatske policije. U sukobu je ubijeno preko 20 pripadnika hrvatskih snaga bezbednosti.


Tokom sukoba u Hrvatskoj, Seselj je cesto obilazio front u uniformi i sa oruzjem. U vise javnih nastupa izgovorio je da zapadna granica Srbije treba da bude na liniji Karlobag - Karlovac - Ogulin - Virovitica, cime bi Srbiji bile pripojene dve trecine hrvatske teritorije.


U to isto vreme Seselj se "proslavio" izjavom koju je dao u jednoj TV emisiji da bi "Hrvate trebalo klati zardjalim kasikama".


Prema izvestajima grupa za ljudska prava u Beogradu, ukljucujuci Fond za humanitarno pravo i Helskinski odbor, pripadnici Srpske radikalne stranke imali su kljucnu ulogu u etnickom ciscenju sela Hrtkovci na severu Srema, u kojem su pretezno ziveli Hrvati.


U skorasnjem intervjuu za "Blic News" Seselj je izjavio da se oko 10.000 clanova SRS borilo zajedno sa srpskim snagama u Bosni, tvrdeci da niko od njih nije optuzen za ratne zlocine.


Uoci NATO intervencije u Jugoslaviji 1999.godine obecavao je da cizma NATO vojnika nikad nece krociti na "svetu kosovsku zemlju" i da ce u slucaju bombardovanja pokrajine Albanci nestati.


Ukoliko postane predsednik Srbije, Seselj obecava da ce zemlju osloboditi od mafije, uhapsiti premijera Zorana Djindjica, konkurenta na predsednickim izborima, Miroljuba Labusa, i guvernera Narodne banke Jugoslavije, Mladjana Dinkica. U predizbornim nastupima sirom Srbije on svu trojicu povezuje sa organizovanim kriminalom.


U okviru programa za predstavljanje predsednickih kandidata na Radio Beogradu Seseljeva stranka je 17. septembra umesto prezentacije izbornog programa pustala patriotske pesme koje je ova partija "pripremila" specijalno za predsednicke izbore. Ove pesme slave Seselja i njegove sledbenike i podsticu srpski nacionalizam zavetima da se povrate srpske zemlje, ukljucujuci i Dinaru (planinski venac) na granici Hrvatske i Bosne i Hercegoivine.


Procenjuje se da je oko 20.000 ljudi doslo na miting SRS-a odrzan u utorak u Novom Sadu, glavnom gradu Vojvodine. Mnogi od Seseljevih sledbenika nosili su postere sa likovima dvojice najpoznatijih optuzenika za ratne zlocine medju bosanskim Srbima. "Seselj je jedini covek koji moze zastititi Ratka Mladica i Radovana Karadzica", rekao je jedan od njegovih pomocnika pred odusevljenom gomilom.


Najveci deo Seseljeve izborne retorike poznat je od ranije. Novi element u ovoj kampanji je izvrtanje njegovih starih antizapadnih stavova. "Mene Zapad najvise ceni", porucio je lider radikala nedavno iz Soko Banje, bez imalo ironije.


Bojan Toncic je novinar beogradskog dnevnika "Danas".