Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

POČINJU SUĐENJA ZA LOGORE

Piše: Denis Džidić iz Sarajeva (TU br. 479, 1. decembar 2006.)
By IWPR ICTY
Suđenje je trebalo početi ove sedmice, ali je odloženo zbog bolesti jednog od tužilaca.



Željko Mejakić, Momčilo Gruban, Dušan Fuštar i Duško Knežević terete se za zločine protiv čovječnosti, koji su navodno počinjeni na području opštine Prijedor (sjeverozapadna Bosna), na samom početku bosanskog rata (1992-95.).



U optužnici se navodi da je u periodu od maja do avgusta 1992. preko 7,000 nesrpskih civila sa područja Prijedora bilo pritvoreno u logorima Omarska, Trnopolje i Keraterm, gdje su boravili u nehumanim uslovima i bili ubijani, premlaćivani, seksualno zlostavljani i psihički maltretirani.



U to vrijeme je komandant logora Omarska navodno bio Željko Mejakić, dok su Momčilo Gruban i Dušan Fuštar bili komandiri stražarskih smjena u Omarskoj, odnosno Keratermu.



U optužnici se navodi i da četvrti optuženi, Duško Knežević, nije obavljao nikakvu zvaničnu funkciju, ali da je u Omarsku i Keraterm dolazio kad god je želio, da bi „ubijao i premlaćivao zatvorenike logora“, sudjelujući i u silovanjima, kao i drugim vidovima seksualnog nasilja.



Pomenutu četvoricu prvobitno je optužio Haški tribunal, ali je njihov slučaj u aprilu ove godine – u skladu sa izlaznom strategijom Tribunala – prepušten bosanskom Vijeću za ratne zločine. Pošto će Tribunal do 2010. morati prestati s radom, samo optuženicima najvišeg ranga će se moći suditi pred tim sudom, dok se slučajevi nižeg ranga prepuštaju lokalnim sudovima u zemljama bivše Jugoslavije.



Mejakić i ostali su u maju prebačeni u Sarajevo, gde su se dva mjeseca kasnije izjasnili kao nevini po svim tačkama optužnice.



Haški je tribunal već obavio suđenja i izrekao presude nekolicini optuženika za zločine počinjene u Omarskoj, te ustanovio da su se u tom logoru doista odigrala ubistva, mučenja i progoni.



U novembru 2001. sudije Tribunala su osudile Miroslava Kvočku na sedam godina zatvora; dok su Milojica Kos, Mlađo Radić, Zoran Žigić i Dragoljub Prcać redom osuđeni na šest, 20, 25 i pet godina.



„Logor u Omarskoj bio je zajednički zločinački poduhvat, objekat namijenjen saslušavanju, diskriminaciji i ostalim vidovima zlostavljanja ne-Srba iz Prijedora, koji je služio kao sredstvo da se teritorija očisti od ne-Srba ili da se oni pokore“, rekle su haške sudije u svojoj presudi.



Sarajevski tužioci žele koristiti činjenice koje je ustanovio Haški tribunal, ali se odbrana i bosanske sudije tek trebaju s tim složiti. Međutim, sudsko vijeće je ove sedmice već saopštilo da izvjesne činjenice mogu biti upotrijebljene u postupku.



Suđenje bi trebalo početi 20. decembra.



Denis Džidić je izvještač IWPR-a iz Sarajeva.