Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

POČELO SUĐENJE ZA UBISTVA U SLUČAJU „SELOTEJP“

Nekada moćni zastupnik Hrvatskog Sabora izjasnio se kao nevin po optužnici koja ga tereti za mučki zločin.
By IWPR ICTY
Najviši hrvatski političar do sada koji se tereti za ratne zločine izveden je ove sedmice pred sud, gde će se suočiti s optužbama za mučenje i ubistvo srpskih civila počinjeno tokom hrvatskog rata za sticanje nezavisnosti (1991-5.).



Parlamentarac koji je svojevremeno spadao među najmoćnije političare u zemlji, Branimir Glavaš, negirao je umešanost u bilo kakve zločine počinjene u vreme dok je bio zapovednik u istočnohrvatskom gradu Osijeku.



Sud u tom gradu ga je optužio da je navodno komandovao jedinicama koje su potkraj 1991. otele, mučile i ubile jednu grupu Srba. Taj zločin je poznat kao „slučaj selotejp“, pošto je Srbima – pre no što su streljani i bačeni u reku Dravu – preko usta bila stavljena lepljiva traka.



Glavaš je pre toga već bio pod istragom i u „slučaju garaža“, u kojem je optužen da je pripadnicima svojih jedinica naredio da prisile civile da piju kiselinu iz akumulatora.



Oba navedena slučaja su obuhvaćena optužnicom koja je podignuta protiv njega i još šest osoba.



Radoslav Ratković je jedini preživeli civil čije se ime pominje u optužnici za „slučaj selotejp“. Njemu je dva puta pucano u glavu, da bi potom vezanih ruku bio bačen u reku, ali je nekim čudom preživeo i trebalo bi da se na suđenju pojavi kao jedan od ključnih svedoka.



Glavaš je 1991. u Osijeku bio sekretar teritorijalne odbrane, što je civilna funkcija, ali je ubrzo formirao i vlastitu vojnu jedinicu. Tokom rata, a naročito po njegovom okončanju, postao je – zahvaljujući učešću u odbrani Osijeka od srpskih snaga – jedan od najmoćnijih ljudi u Hrvatskoj.



Činjenica da se radi o jednom od osnivača vladajuće partije u Hrvatskoj (Hrvatska demokratska zajednica, HDZ), koji je uz to bio blizak i prvom predsedniku države – pokojnom Franji Tuđmanu – omogućila mu je da ostane nedodirljiv.



No, prošle godine je Glavaš izbačen iz HDZ-a. On je pak optužio partijske čelnike da su ljubomorni zbog popularnosti koju uživa u istočnoj Hrvatskoj, te da fabrikuju optužbe protiv njega kako bi mu potkopali autoritet.



Iz protesta zbog pritvora – kojim je kažnjen iz straha da bi mogao predstavljati pretnju za potencijalne svedoke – on je već tri puta štrajkovao glađu.



„Časni sude, ne smatram se krivim ni za jednu tačku ove optužnice“, rekao je on pred sudom nakon što je proces protiv njega napokon počeo. I šestorica njegovih saoptuženika izjasnili su se kao nevini.



Tužioci su predložili da za „slučaj garaža“ budu pozvana 44 svedoka, uključujući Krunoslava Fehira, koji je u vreme kada su počinjeni zločini imao svega 16 godina, ali je, kao pripadnik Glavaševe jedinice, lično prisustvovao mučenju i ubistvu Srbina Čedomira Vučkovića. Fehir tvrdi da je naređenje za ubistvo civila izdao lično Glavaš.



Drugi ključni svedok – poznat pod pseudonimom „svedok broj 6“ – navodno se u trenutku Vučkovićevog ubistva zatekao u Glavaševom štabu. Među ostalim predloženim svedocima su i novinari, Vučkovićeva kćerka i supruga, te Zlatko Kramarić, koji je kao i Glavaš bio gradonačelnik Osijeka.



Tužioci predlažu i da za „slučaj selotejp“ – koji se tiče navodnog ubistva deset civila – bude pozvano preko stotinu svedoka, koji su tokom rata u Osijeku zauzimali različite pozicije i koji bi trebalo da budu saslušani u vezi sa opisanim ubistvima na obali Drave.



Goran Jungvirth je izveštač IWPR-a iz Zagreba.