Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

د ځوانانو مناظره: د رايو ورکولو مرکزونه، که ټول نه وي، خو زيات شمېر يې خوندي دي.

By Mohammad Faisal Nawid

 

 

 

    

 

په افغانستان کې د محمد فيصل نويد ليکنه

د اپرېل په مياشت کې د راتلونکو ټاکنو د امنيت عمومي مشر مسؤول افغان چارواکي ژمنه کړې چې د رايو ورکولو د گډوډۍ په موخه يې د ياغيانو د تاوتريخوالي د مخنيوي لپاره اغېزمن گامونه پورته کړي دي. 

د ټاکنو د امنيت مشر، جنرال محمد سالم احساس دا مني چې د هېواد يو شمېر سېمې د حکومت له کنتروله بهر دي. 

په افغانستان کې به [د راتلونکي کال] د اپرېل په پنځمه ولسمشرۍ او ولايتي شواگانو، دواړو ته ټاکنې وشي. په سوله ييزه فضا کې د رايو ورکولو ته په جدي سترگه کتل کيږي، ترڅو ولسمشر حامدکرزی وکړای شي خپل ځايناستي ته واک وليږدوي. د تاوتريخوالي په کچه کې زياتوالی يا د رايو ناسمه کارونه او درغلي به پراخې بې ثباتۍ او ناامنۍ ته لاره پرانيزي.

جنرال احساس د دسمبر په دويمه د کابل ښار په باختر پوهنتون کې د آی ډبليو پي آر له خوا د يوې جوړې شوې مناظرې گډون کوونکو محصلانو ته وينا کوله.

هغه وويل، د ټاکنو کارکوونکي به په خوندي ډول له خپل دفتر څخه د کار ځای ته ځي او راځي او د رايو اچولو له صندوقونو څخه به د لاسوهنې د مخنيوي په خاطر د شمارلو تر مهاله په کلکه څارنه کيږي.   

جنرال احساس وويل: "موږ ډاډمن يو چې د راتلونکو ټاکنو امنيت به ښه ټينگ کړو. موږ به د هغو لارو امنيت هم وساتو چې د رايو ورکولو صندوقونه پرې لېږدول کيږي او د ټاکنو کارکوونکي پرې د کار لپاره تگ راتگ کوي."

احساس وويل، د افغانستان په ټولو برخو کې شاوخوا د رايو اچولو ٦٦٨٥٠ مرکزونه "خوندي"دي،‌خو ويې منله چې پاتې ٢٦٠ هغه د طالبانو تر لاس لاندې سيمو کې پراته دي.

هغه وويل: "څلور ولسوالۍ: دېشو او باغران په هلمند ولايت کې، ناوه په غزني ولايت کې او خاک افغان په زابل ولايت کې د حکومت په لاس کې نه دي. د اردو، پوليسو او ملي امنيت په گډون افغان امنيتي ځواکونه پلان لري چې په نوموړو سيمو کې د امنيت د راوستلو په موخه هم عمليات وکړي او د [رايې اچولو مرکزونه] پکې فعال کړي. موږ لا له وړاندې په ځينو سيمو کې خپل عمليات پيل کړي او د ژمي په اوږدو کې به په نورو سيمو کې هم عمليات سرته ورسوو."

د پارلمان غړي، صالح محمد صالح په مناظره کې د پوهنتون برخوالو محصلانو ته وويل، [ټول] خلک دې د خپلو رايو کارولو ته وهڅول شي. 

نوموړي ومنله چې د حکومت کمزورتيا او تاوتريخوالي پر دموکراتيک بهير د خلکو اعتبار ته زيان رسولی دی. هغه ټينگار وکړ [ټاکنې] د راتلونکي په لور يوازنۍ لار ده.

هغه وويل: "د خلکو د اړتياوو په پوره کولو کې د حکومت د پاتيوالي له امله يو څه بې باوري رامنځته شوې ده. يو شمېر خلکو په تېرو ټاکنو کې [د طالبانو د بريدونو له امله] خپلې پښې يا لاسونه له لاسه ورکړي او پايله يې څه شی شوه؟ د افغانستان د راتلونکي لپاره يوازنۍ نېغه او سمه لاره په ټاکنو کې گډون او د رايې اچول دي. بله چاره نشته. موږ بايد هرو مرو د رايې ورکولو مرکزونو ته لاړ شو، که د لاسونو يا پښو په بيه هم راته تماميږي."

د باختر پوهنتون د حقوقو او سياسي علومو د پوهنځي محصل، جمشېد دا اندېښنه راپورته کړه، که د ٢١٠٤ کال په اوږدو کې د ناتو پوځونه له افغانستان څخه ووځي، نو څه به پېښ شي. هغه وويل، امنيت د عادي افغانانو لپاره يوه ستره اندېښنه ده.  

جنرال احساس په ځواب کې دا خبره بيا تکرار کړه او ويې ويل، د ملي امنيت پوځونه د دې وس او سرچينې لري، چې د طالبانو په لاسونو کې د افغانستان د لوېدو مخه ونيسي.

محمد فيصل نويد د کابل پوهنتون محصل دی.

دا رپوټ د آزاد فکر: خبرې وکړئ، لاسته يې راوړئ د آی ډبليو پي آر د نوښت له مخې په کابل کې د امريکا د متحده ايالتونو د سفارت په مالي مرسته په افغاني ټاکنو کې د پوهنتون او ځوانانو د گډون د پراختيا د پروگرام د يوې برخې په توگه چمتو شوی دی.

As coronavirus sweeps the globe, IWPR’s network of local reporters, activists and analysts are examining the economic, social and political impact of this era-defining pandemic.

VIEW FOCUS PAGE >