Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

د ځوانانو مناظره:په هلمند کې د ټاکنو مرکزونو ته د لږ شمېر ښځو د راتگ اټکل

By Abdul Wali Paizhand

په افغانستان کې د عبدالولي پېژند ليکنه

د آی ډبليو پي آر له خوا په يوې رابلل شوې مناظرې کې وويل شول، د افغانستان د ناکراره هلمند ولايت له پنځلسو ولسواليو څخه يوازې پنځه هغه به يې د ټاکنو په ورځ د رايو ورکولو لپاره د ښځو پر مخ پرانيستي وي.

د ټاکنو د خپلواک کميسون د ولايتي څانگي وياند، شفيق الله ساپي وويل، دا پرېکړه چارواکو د هغه ښځو د شمېر له مخې کړې چې د رايې ورکولو کارتونه يې اخيستې او غواړي د ټاکنو په ورځ رايه ورکړي.   

د هېواد په سويل کې د هلمند پر دوديز فرهنگ ولاړه ټولنه، په ٢٠٠١ کال کې د متحده ايالتونو په مشرۍ د يرغل راهيسې، د ناتو د پوځونو او طالبانو تر منځ د سختو او ترخو جگړو مرکز و.

د فرهنگي خنډونو له مخې دا تمه نشي کېدای شي چې په لوی شمېرې ښځې دې رايې ورکړې. هغه شمېر ښځې چې رايې ورکوي، په پام کې د سيمې د حساسيتونو په نيولو به يوازې ښځينه وو ځانگړي شوو مرکزونو ته ورځي.

ساپي محصلانو ته وويل: "موږ به په لښکرگاه، ناوه بارکزايي، گرشک، نادعلي او مارجې ولسواليو کې نارينه او ښځو دواړو لپاره د رايې ورکولو مرکزونه پرانيزو. موږ دا پرېکړه د هغو ښځو د شمېر پر بنسټ کړې چې په نوموړو سيمو او ولسواليو کې يې د رايو ورکولو کارتونه اخيستي دي."

هلمند، چې د افغانستان تر ټولو پراخه ولايت دی او څه دپاسه ١٠٠٠ کلي لري، د طالبانو له پراخه تاوتريخوالي سره لاس او گرېوان دی.

له ٢٠٠٦ کال راهيسې نږدې ٤٥٠ تنه برتانوي سرتېري په دې ولايت کې وژل شوي دي. اوس قوماندانان د هغو زيانونو د کچې د لوړوالي له امله اندېښمن دي چې ملي اردو او ملي پوليسو ته اوښتي دي. په پام کې ده چې افغان امنيتي پوځونه به د روان کال تر پايه واک تر لاسه کړي.  

د آی ډبليو پي آر له خوا د افغانستان په گوټ، گوټ کې د جوړو شوو مناظرو وروستۍ لړۍ د فبروري په يوولسمه نېټه، د ولايت د مرکز لښکرگاه په هلمند پوهنتون کې جوړه شوې وه.

په ويناوالو کې د افغانستان د بشري حقونو د خپلواک کميسون وياند، عبدالله خالقي، د پوهنتون استاد، محمدقاسم عادل او د هلمند ولايت د ځوانانو رئيس، اجمل خان داور برخه اخيستې وه. 

ساپي د مناظرې برخوالو ته وويل، د ټاکنو خپلواک کميسون د اپرېل په پنځمې نېټې ټاکنو کې په رايو ورکولو کې د گډون لپاره يوازې د گرشک او نادعلي په دوو ولسواليو کې د خلکو د هڅونې په موخه د عامه پوهاوي پروگرامونه پلي کړي دي.

هغه وويل: "په نورو ولسواليو کې ښځې نشي کولای د کمزوري امنيت او فرهنگي خنډونو له امله په دې پروگرامونو کې گډون وکړي."نوموړي زياته کړه، نارينه گان د خپلو کورنيو ښځې نه پريږدي چې په دې غوڼدو کې گډون وکړي.

په هلمند کې د پوهنتون يوه محصل، ميرويس له ويناوالو وپوښتل، ايا دا ارزښت لري چې ښځې دې له خنډونو سره سره بيا هم رايه ورکړي.

خالقي وويل: "هو، ښځې بايد رايه ورکړي. د نارينه اوښځې رايې يو شان وزن لري."نوموړي زياته کړه، حکومت ته ښايي چې "نارينه گانو ته د عامه پوهاوي پراخه پروگرامونه جوړ کړي، تر څو د ټاکنو پر ارزښت يې وپوهوي."

هغه وويل: "موږ بايد نارينه گان پوه کړو چې د ښځو رايې ډېر ارزښت او اهميت لري."

عبداالولي پېژند د هلند پوهنتون محصل او د آی ډبليو پي آر تر روزنې لاندې خبريال دی.

As coronavirus sweeps the globe, IWPR’s network of local reporters, activists and analysts are examining the economic, social and political impact of this era-defining pandemic.

VIEW FOCUS PAGE >

Also in This Issue

ARR Issue 478