Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

افغان مېرمنې يوازې دزده کړې او روغتيا برخوکې کار کوي

ښځينه کارکوونکي په شمال ختيځ ولايت کې د دولتي سکتور دندو ته لږ لاسرسی لري.
By IWPR Afghanistan

د آی ډبليو پي آر له خوا په يوې رابلل شوې مناظرې کې واورېدل شول، د لغمان ولايت حکومتي چارواکو ته پکار دي پر دندو باندې د ښځينه کارکوونکو په گومارلو کې کارنده گامونه پورته کړي چې په دولتي ادارو کې د جنسيت د نابرابرۍ موضوع هواره شي.

د افغانستان د بشري حقونو د خپلواک کميسيون استازي، محب الله سرخرودي د مناظرې برخوالو ته وويل، د لغمان په ادارو کې ټول ٧٤٣١ تنه پر دندو گومارل شوي دي.

د دغه پوستونو يوازې ٥٢٧ تنه يې ښځې دي، هغه هم ټولې د زده کړې او روغتيا څارنې په ادارو کې کار کوي. 

سرخرودي وويل، حکومت ته پکار دي چې د دغه بهير د بدلون لپاره مثبت گامونه واخلي. هغه زياته کړه: «زموږ کميسيون تل زيار ايستلی چې د گومارلو په بهير کې ښځينه نوماندانو ته ځانگړې فرصتونه چمتو کړي، لکه د داسې څوکيو بېلول چې يوازې ښځې پکې په کار گومارل کېدای شي.»

د مناظرې برخه وال، دل اقا وويل، دا د منلو وړ نه ده چې ښځې يوازې د روغتيا او د زده کړې په ډگرونو کې دندې سرته رسوي.

سرخرودي يادونه وکړه، دا کار ټولنيز واقعيتونه څرگندوي.

هغه وويل: «ښځې د نورو ډگرونو په پرتله د زده کړې په ډگر کې کار کولو ته ډېرې لېوالې دي، ځکه کورنۍ يې په دې ډگر کې ورسره په کار کولو کې موافقې دي.»

د لغمان ولايت د ښځو د چارو رئيسې، نسيمې سادات د خلکو د معلوماتو د لوړولو د کمپاين په اړه غږ پورته کړ، چې ښځې وهڅول شي له کوره بهر کار کولو ته زړه ښه کړي.

هغې يادونه وکړه د ليک لوست د کچې تيټوالي هم ښځې په دولتي ادارو کې د دندو له سرته رسولو څخه بې برخې کړې دي. هغې وويل، د ولايت په زياترو سيمو کې نجونې زده کړې ته لږ لاسرسی لري.  

د افغانستان د خپلواکې ادارې د رفورم او ملکي خدمتونو د کميسيون (IARCSC) استازې، هاشمې شريف وويل، فساد او ډارول د دندو په موندلو کې د ښځو په وړاندې لوی خنډونه جوړوي.

هغې د خپلې تجربې له مخې يو شمېر بېلگې وړاندې کړې چې د خپلې دندې په اوږدو کې يې د زورواکو افرادو له خوا ورته د مرگ بېشمېره گواښونه رسيدلي دي. 

شريف يوه بله بېلگه وړاندې کړه: «ما غوښتل د يوې دندې لپاره په ننگرهار ولايت کې ازموينه ورکړم، خو ومې نشو کړای د غوښتنليک کومه فورمه تر لاسه کړم، ځکه هغه شخص چې تړاو يې درلود، وار دمخه پر هغې څوکۍ گومارل شوی و.»

د لغمان ولايت د وړتياوو (ظرفيت) د لوړولو رئيس، حفيظ الله اسد وويل، آن لوستې مېرمنې د افغانستان د محافظه کارانه دودونو تر اغېز لاندې راغلې دي، چې له کوره بهر کارکوونکو ښځو ته په ترخه نظر کتل کيږي.  

هغه وويل: «دا ستونزه د لغمان د مرکز په پرتله په ولسواليو کې نوره هم ناوړه ده. موږ له دې ټولو ستونزو سره سره تر خيل وس پورې زيار ايستلی چې په حکومتې ادارو کې د ښځو شمېر لوړ کړو.»

د هغه په اند يوه ستونزه دا ده چې ولايتي چارواکي پر لوړو پوستونو د خلکو د گومارلو واک نه لري. اسد وويل، که هغوی ته واک ورکړل شي، نو وبه کړای شي د جنسيت د نابرابرۍ په برخه کې په فعال ډول کار وکړي

As coronavirus sweeps the globe, IWPR’s network of local reporters, activists and analysts are examining the economic, social and political impact of this era-defining pandemic.

VIEW FOCUS PAGE >