Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

قاپیدن رای­ها در حوزه غرب افغانستان

.رای­دهندگان در ولایت غور می­گویند که آنها تهدید می­شوند که باید از کاندیدا­های موردنظر قدرتمندان محلی درانتخابات حمایت کنند
By Mustafa Alokozai
Voters claim the cards that will allow them to take part in the April 5 election. (Photo: Mustafa Alokozai)

مصطفی الکوزی

خانم تابان، درحالیکه زیربرقع­اش از سردی می لرزید در صف اخذ کارت رای­دهی در شهرچغچران، غرب کشور، منتظر ایستاده بود.

این زن هفتاد ساله ازجمله گروه زنانی بود که در یک روزسرد زمستانی  به چغچران مرکز غور آورده شده بودند تا کارت رای­دهی برای اشتراک در انتخابات ریاست جمهوری و شورای ولایتی را اخذ کنند.

برخی از زنان این صف نگرانی داشتند که به آنها اجازه داده نخواهد شد تا به خواست خود رای بدهند. این زنان گفتند که موترهای که آنها را به مرکز انتقال داده اند توسط گروه­های نظامیان غیرقانونی کرایه شده اند. 

گل عروس، یکی ازاین زنان شکایت داشت که وی باید کارت رای دهی خود رابه قدرتمندان محلی بسپارد تا آنها کاندیدای وی را مشخص کنند.

گل عروس گفت:«آروزیم این است که می توانستم به فرد بهتری رای بدهم، کسی که می توانست امنیت بیاورد و هم چنان جلو ظلم را بگیرد؛ مگر درجامعه­ای که زندگی می­کنم، اجازه انجام این کار را نمی­دهد. قدرتمندان نظامی سرنوشت ما را تعیین می­کنند. آنها می گویند که کسی را که ما تعیین می­کنیم شما باید به همان شخص رای بدهید و درغیرآن نتایج خوبی برای شما نخواهد داشت.»

مقام­های محلی و گروه­های حقوق بشری درغور نیز تا اندازه­ای خطر ارعاب و اجبار برای رای دهی را دریافته اند. آنها می گویند که این کارها شفافیت انتخابات ریاست جمهوری و شورای ولایتی را به صورت اساسی ازمیان خواهند برد. 

باشند­ه­گان ولایت غور می گویند که گروه­های غیرقانونی مسلح کارت­های رای­دهی مردم را جمع آوری کرده و ازآنها فوتوکاپی می­گیرند. این نسخه­های فوتوکاپی بعداً با این بیان به کاندیدان داده می شوند که صاحبان این کارت­ها در روز انتخابات به نفع آنها رای خواهند داد. صاحبان کارت تهدید شده­اند که اگر به این کاندیدان رای ندهند، با عواقب بدی مواجه خواهندشد.

امیرمحمد، باشنده 25 ساله ای ولسوالی شهرک چگونگی عملی شدن این تهدید و اجبار را بیان کرد.

وی گفت:«قوماندان محلی فوتوکاپی­های کارت ما را جمع آوری کردند و تهدید کردند که برای کاندیدای مورد نظر آنها رای بدهیم. آنها گفتند که با استفاده از فوتوکاپی­های کارت­ها کسانی را که به این کاندیدان رای نداده­اند تعقیب خواهند کرد. اگر به این کاندیدان رای نداده بودیم، به خود و خانواده ی  ما ضربه خواهند زد.»

گل خان باشنده­ی ولسوالی دولایانه افزود:«قوماندان و رهبران محلی می دانند که به چه کسی رای بدهیم. اگر مردم از اخذ کارت رای­دهی امتناع کنند و یا به کاندیدان موردنظر خود رای بدهند، آنها کشته خواهند شد.»

عبدالجیب حبیبی عزیری رییس بخش آگاهی عامه کمیسیون مستقل انتخابات ولایت غور تایید کرد که قدرتمندان نظامی کارت­های رای دهی را جمع آوری می کرده اند.

عزیزی نتوانست آمار مشخصی راجع به این که چندتن از زنان وادار به رای دهی به افراد موردنظر نظامیان شده اند؛ مگر وی گفت که این گروه­های نظامی مردان را نیز وادار به رای دهی به افراد خودشان می کردند.

وی ادامه داد که تاکنون بیشتر از 32000 زن کارت رای دهی اخذ کرده اند. معنی این عمل آن است که 40 درصد از افراد واجد شرایط رای دادن، زن استند.

عزیزی گفت که تا زمانی نیروهای دولتی امنیت مناطقی زیرنظراین گروه­های غیرقانونی را تامین نکنند، کمیسیون مستقل انتخابات مراکز رای دهی را درآنجا باز نخواهد کرد.

عزیزی با اشاره به شش ولسوالی (شهرک، دولایانه،‌پساوند، دولت یار، چارصده و چغچران) از ده ولسوالی این ولایت گفت:«در ولایت غور 281 مرکز رای دهی وجود دارد و بیشتر از 50 مرکز با خطر امنیتی مستقیم مواجه استند.»

کمییسون مستقل حقوق بشر افغانستان نیز این خبر را تایید می کند که جنگساران درغور تهدیداتی را برضد کسانی که به کاندیدان آنها رای ندهند اشاعه می دهند.

جواد رضایی رییس دفتر کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در غوربه انسیتوت گزارشدهی جنگ و صلح افغانستان گفت:«ما از وضعیت نگران استیم. اکثریت این قدرتمندان حمایت وکیلان غور در پارلمان و هم چنان وزیران را باخود دارند. به همین خاطر مقام­های محلی کاری برای رفع این مشکلات نمی توانند. »

این گروه­های مسلح مشکل­ساز طالبان نیستد. طالبان مخالف تمام پروسه انتخابات استند و به شکلی می خواهند مانع برگزاری انتخابات شوند تا این که آنها بخواهند نتایج انتخابات را دستکاری کنند. به عکس آنها بقایای چندین گروه ملیشه­ای استند که طی سالهاى  90 فعال بودند و با یکدیگرو با طالبان جنگیدند. بعد ازسال تحولات  2001 این گروه­ها به برنامه خلع سلاح و عدم تحرک جذب شده به این شکل گروه­های که این نظامیان به آنها تعلق داشتند یا از میان رفتند و یا به احزاب سیاسی­ مبدل شدند. باآنهم این گروه­های به اصطلاح «واحدهای نظامی غیرقانونی» هنوز در برخی از مناطق وجود دارند.» (برای معلومات بیشتر  جنگ سالاران غور متهم به بدرفتاری با زنان.

انستیوت گزارشدهی جنگ و صلح به این معلومات دست یافت که دربرخی از موارد این کارت­ها به نمایندگی از کاندیدان مشخصی جمع آوری می شوند. برخی ازاین گروه­ها خود را مرتبط به عبدالله عبدالله و عبدالرسول سیاف یا معاون سیاف، اسماعیل خان معرفی کرده­اند. به این صورت قوماندانان گروه­های غیرنظامی اجیر به سادگی رای­های آماده را برای خریداران نهایی عرضه می کنند. 

محمد حسن حکیمی، یک فعال جامعه مدنی می گوید که این گروه­ها حتی از زمانیکه نام کاندیدان نهایی ریاست جمهوری اعلان شد تا به این امروز مصروف به جمع آوری کارت ­های رای دهی استند.

وی ادعا کرد که برخی از کاندیدان قبل از شروع زمان قانونی تبلیغات به صورت آشکارا از مردم می خواستند تا به وی رای بدهند. مبارزات رسمی انتخاباتی برای ریاست جمهوری از تاریخ 2 فیبروری و برای شورای ولایتی از تاریخ 4 مارچ شروع شد. 

حکیمی گفت:« یکی ازمعاونین يکتن از کانديداى رياست جمهورى  افراد متنفذ غور را دعوت کرد تا به هرات پرواز کرده و با ایشان درمورد انتخابات آمدنی صحبت کنند و به این صورت این فرد بتوانند در زمان انتخابات از این متنفذان استفاده کند.» وی اظهار کرد که این گونه تبلیغات قبل از وقت قانونی، روی شفافیت پروسه انتخابات سایه می­اندازد.

سید وحید قتالی، رییس شورای ولایتی هرات،‌ ولایت همجوار غور،‌ گفت که فعالیت گروه­های مسلح در ولایت غورخطر بزرگی را در راه انتخابات به میان آورده است.  

وی گفت:«رهبران مشخصی، وزیران و افراد متنفذ دارای رابطه نزدیکی با این قدرتمندان بودند تا روزی از حمایت آنها درجایی کاربگیرند. این روز، همان روز انتخابات است.»

سید فضل الله وحیدی والی هرات تایید کرد که مبارزات انتخاباتی کاندیدان ریاست جمهوری و شورای ولایتی قبلاً در هرات برگزارشده است. وی اخطارداد که اگر این تبلیغات ادامه یابند، دفاتر تبلیغاتی کاندیدان بسته خواهندشد.

رییس امنیت غور، دلاورشاه دلاوری اصرار کرد که نیروهای پولیس افغان به کسی اجازه نخواهد داد تا رای به نفع کاندیدان خاصی انداخته شود. وی گفت:«ما می دانیم که افراد قدرتمند تلاش می کنند مسیر رای مردم را تعیین کنند؛ مگر ما به آنها اجازه رسیدن به این هدف را نمی دهیم.»

مردم  به این وعده­ها اعتماد اندکی دارند.

یکی از باشنده­­گان یک قریه درولسوالی چغچران به نام اخته خانه سفلی که نخواست نامش افشاء شود گفت:«درانتخابات گذشته قدرتمندان پشت صندوق­های رای ایستاده بودند تا به کاندیدای مشخصی رای بدهیم. باآنکه پولیس درآنجا حضور داشت، می ترسيد که برای این قدرتمند چیزی بگوید. این قضیه این بارهم اتفاق خواهد افتاد و پولیس قادر نخواهد بود تا روبروی این قدرتمندان بایستاد.»

گل خان این نکته را تایید کرد که هیچ کسی نمی تواند درمقابل این گروه­های شبه نظامی مقاومت کند.

وی گفت:« اینجا، با مردم به مانند گوسفند برخورد می شود. مردم دردست این قصابان، گروگان استند. اینجا حاکمیت قانونی وجود ندارد. هر قوماندانان مسلح بیرون از نظارت دولتی، شرایط را مطابق به منافع شخصی اش اداره می کند. آنها خود را قانون، وکیل مدافع و قاضی می دانند. پولیس نمی تواند درمقابل این قدرتمندان بجنگد. ما تمام امیدها را از دست داده ایم.»

اکنون رای­دهندگانی چون گل عروس به این گرفتاری ناممکن روبرواند. وی به این ارتباط گفت:«اگر من خواسته­های قدرتمندان و جنگساران را قبول کنم و به یک ظالم رای بدهم، احساس گناه می کنم. فکر می کنم که من شریک یک جرم باشم. از طرفی گزینه دیگری نداریم جز این که رای بدهم.»  

مصطفی الکوزی یکی از گزارشگران درغور است که خبرنگاری را در انستیوت گزارشدهی جنگ و صلح آموخته است.

 

 

.