Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

زنان افغانستان درمعرض خطرات رو به افزایش

.یک سلسله اختطاف و قتل ها نشانگر خطرات قبل از خروج نیروهای ناتو در سال 2014
By Mina Habib

مینا حبیب- افغانستان

تحلیلگران می گویند که افزایش حملات به زنان سرشناس افغان این هراس را به میان آورده است که اندک پیشرفت به میان آمده درحقوق زنان با خروج نیروهای ناتو، درسال آینده، از دست برود.

فریبا احمد ى کاکر، نماینده قندهار در پارلمان درماه سپتامبر در عوض یک تعداد شورشیان زندانی و وابستگان آنها از طرف طالبان آزاد شد.

کاکر به تاریخ 15 اگست همراه با سه پسرو راننده ا­اش در حاليکه  در شاهراه کابل قندهار  درسفر بودند از نزدیکی شهر  ولایت غزنی ربوده شدند. این اولین باری بود که یک خانم عضوی پارلمان از طرف شورشیان ربوده مى شود .

طالبان ازعمل شان ابراز تاسف نکردند. ذبیح الله مجاهد درحالیکه می گفت درعوض این خانم شش مرد و چهار زن آزاد شده، اضافه کرد که ربودن زن مطابق به عرف افغان ها نیست.، اما، افزود که شورشیان چاره ای جز این عمل نداشتند و اگر آنها مجبور شوند باز هم به عمل مشابه دست خواهند زد.

وی گفت:«ما قبول داریم که این عمل... برخلاف رسم و فرهنگ افغان ها  است؛ اما، چاره ای جز این کار نداشتیم. ما تلاشهای زیادی کردیم تا این زندانیان آزاد شوند، اما، نتیجه ای نگرفتیم. این زندانیان بی گناه بودند. برخی ازآنها به  ده سال  زندان محکوم شده بودند».

از جمله ،  حمله به زنان  سرشناس، مرگ اسلام بی بی در مرکز لشکرگاه به تاریخ 4 جولای می باشد. وی که بلندترین مقام زن پولیس دراین ولایت بود ، درحین برگشت به محل کارش مورد هدف مرمی قرارگرفت.

به تاریخ 7 اگست مردان مسلح روگل خیرزاد، عضو مشرانو جرگه، را در ولسوالی مقر ولایت غزنی مورد کمین قرارداده و دختر 8 ساله و موتروان وی را به قتل رساندند.

تبصره کنندگان می گویند باآنکه طالبان ادعا می کنند که آنها موقف شان را نسبت به زنان تغییرداده اند و اکنون به آنها حق تحصیل و کار را درچارچوب محدودیت های اسلامی می دهند، ربودن خانم کاکر نشان داد که تغییرات واقعی در رفتار انها نسبت به زنان  به میان نیامده است.

برخی دیگر می گویند که این حادثه یکی از مواردی بود که ناتوانی دولت را درمقابل فعالیت های شورشیان نشان می دهد. چنانچه بلقیس روشن، نماینده ولایت فراه در پارلمان، می گوید که امنیت ملی افغانستان باید عاملان ربودن خانم کاکر را تعقیب کرده و وی را از چنگ آنها آزاد می کرد.

او گفت:«یک حکومت که دارای نیروهای امنیتی قوی باشد، هیچگاهی باج پرداخت نمی کند. زیرا که این کار ضعف خود و نیروهایش را نشان می دهد. اکنون با انجام این دست معاملات طالبان دریافتند که می توانند از حکومت امتیازات بیشتری با ربودن خانم ها بگیرند. آنها این بازی را با قواعد خطرناکتری ادامه خواهندداد».

با انکه وضعیت حقوق زنان از زمان سقوط طالبان در سال 2001 تا کنون کمى  بهبود یافته است . دسترسی آنها به تعلیم و تربیه و هم چنان شغل نیز افزایش یافته است . با آنهم، موضوعات اساسی به جا مانده است . گزارشی منتشره ماه اگست از طرف کمیسیون مستقل حقوق بشر حاکی از 2500  موردحمله بالای زنان درمیان ماه های مارچ تا جولای را نشان ميدهند . این حملات شامل تجاوز جنسی هم می شود. گمان می رود رقم واقعی این حملات بیشتر از این عدد باشد.

ثریا پرلیکا، رییس اتحادیه سراسری زنان افغانستان، می گوید:«برخی ازشبیه آزادی­ها و دستاوردها با حمایت جامعه جهانی برای یک تعداد از زنان معدود به میان آمده است. این دستاوردها آنقدرمحدود اند که تقریبا می توان آن را غیرقابل حساب گفت. ما مطمین هستیم که زمانی نیروهای بین المللی از کشور خارج شود، این دستاوردها از میان خواهند رفت».

گزارش اخیر موسسه خیریه آکسفام نشان داد که تعداد معدودی از پولیس زنان وجود دارد. طوریکه صرفا یک درصد از 157000 پولیس، زن هستند . به این صورت تعداد کمی از زنان پولیس موجودند تا به قضایای چون «قتل های ناموسی» و خشونت های خانوادگی رسیدگی کنند.

علاوه برآن، دراین گزارش آمده است که پولیس های زن به صورت روزانه درمعرض آزارمردان همتای­شان و هم چنان مردم عادی قراردارند. الیزابت کامیرون، مشاوراکسفام دربخش پالیسی و اگاهی دهی درافغانستان گفت:«پولیس زن افغان زندگی شان را به خطر می اندازند تا به جامعه شان خدمت کنند. آنها به اثر پیش ذهنیت ها و چشم پوشی ازحق شان، کشته می شوند».

 اما اين ادعا ها  از طرف وزرات داخله افغانستان رد شد. این وزارت ادعا می کند که آنها به صورت جدی روی استخدام زنان بیشتری به صفوف پولیس سرمایه گذاری می کنند. بر عکس، واقعیت ها نشان می دهد که افراد متخلف، مجازات نگردیده و این عامل، فضای معافیت را به میان آورده و خشونت علیه زنان را افزایش می دهد.

خانم هواعلم نورستانی، عضو کمیسیون مستقل حقوق بشرافغانستان، می گوید که دولت بصورت واضح درمجازات متخلفین ناکام بوده است. او ادعا می کند که وضع زنان از زمان طالبان بدترشده است. زیرا که درآن زمان زنان حداقل ازنگاه فزیکی مصون بودند.

او می گوید:«درزمان طالبان کسی جرات نداشت که حتی درنصف شب به زنی حمله کند. به عکس، امروز زنان درداخل شهر کابل باوجود هزاران نیروى امنیتی، موردحمله قرار می گیرند. آنها ربوده می شوند، کشته می شوند و اذيت  می شوند و درحالیکه متخلفین آزاد می گردند».

ذکیه، زن 50 ساله باشنده شهر کابل، می گوید که وضعیت کنونی زنان شبیه به سالهای 1992-96 است که در آن زمان هم زنان درفضای معافیت مورد آزار قرارمی گرفتند. او می گوید:«من دختر 13 ساله دارم. من هرروز تا زمانیکه از مکتب به خانه بر می گردد،‌ نگران او هستم. هر لحظه فکر می کنم که او را کسی برباید. این آزادی برای زنان چه معنی دارد؟»

پرلیکا گفت باآنکه رفتار طالبان با زنان را هم محکوم می کند،  اما دربدنه دولت و حکومت افرادى هستند که اعمال شان بد تر از طالبان است   وی گفت:«درخود بدنه حکومت و پارلمان افرادی وجود دارند که خودشان خشونت علیه زنان را مرتکب شده اند و یا از کسانی حمایت می کنند که علیه زنان خشونت می کنند».

وی گفت که پارلمان افغانستان نتوانست قانون منع خشونت علیه زنان را در اواخر این سال به تصویب برساند. این قانون که یک تعداد اعمال را خشونت علیه زنان خوانده و درمقابل آن مجازاتی را وضع کرده اند، در سال 2009 از طرف ریاست جمهوری تایید شد. اکنون اگراین سند از طرف پارلمان تصویب گردد، جنبه الزامیت قانونی آن بیشتر می شد.

درپارلمان این طرح صرفا برای 15 دقیقه مورد بحث قرار گرفت. وکلای محافظه کارپارلمان گفتند که چون این طرح در تقابل با شریعت قراردارد آن را تصویب نکردند. تاکنون هم باوجود ابراز نارضایتی ها از طرف گروه های حقوق بشر، جامعه مدنی و جامعه جهانی تلاشها برای تصویب این طرح ناکام مانده است.

مینا حبیب یک خبرنگار تربیه شده در موسسه گزارشگری صلح و جنگ می باشد.