Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

بند آب‌گردان کمال خان و امیدهای بی‌شمار مردم افغانستان

خوشبینی وجود دارد که بند آب جدید زمین‌های زراعتی را آبیاری کرده و جریان آبرسانی را سرعت می بخشد
By Safiullah Amiri

باشندگان نیمروز خیلی امیدوار اند که پروژه‌ی بزرگ اعمار بند آب کمال خان تغییرات چشم‌گیری در زندگی مردمِ این ولایت پدید خواهد آورد.

بند کمال‌خان که کار اعمار آن در مرحله سوم یا آخر آن قرار دارد، انتظار می‌رود که تاثیر بزرگی روی زراعت و تولید برق در جنوب‌غرب افغانستان داشته باشد. با تکمیل شدن کار این بند در ولسوالی چهاربرجک، در حدود 8000 هکتار زمین در ولایت کم‌نفوس نیمروز می‌تواند آبیاری شود و همچنین نُه میگاوات برق تولید گردد.

علی احمد مهاجر، باشنده‌ی نیمروز می‌گوید که وی از این که کار این بند وارد مرحله‌ی آخر آن شده است خوشبین است؛ چون خیلی وقت می‌شود که نقاط زیادی از این ولایت به دشت‌های  های لامزروع تبدیل شده اند.

مهاجرگفت: «اعمار بند کمال خان و مزایای آن سهولت‌های زیادی را برای مردم فراهم خواهد کرد. این بند مشکل کمبود آب در مناطق بی حاصل و خشک قسمت های شمالی این ولایت را کاهش خواهد داد. وی افزود که این کار هزاران نفر دیگر را نیز قادر  خواهند ساخت تااز طریق کشت‌وکار معیشت شانرا فراهم سازند.

اگرچه مردم محل باور دارند که این بند می‌تواند برای آنها خوش‌بختی بیاورد،  ولی از گذشته تا حال مسئله آب موضوع متشنج در سطح منطقه بوده است.

این بند مسیر آب دریای هلمند را که از کوه های هندوکش سرچشمه می‌گیرد و به طول 700 مایل به سمت مرز ایران- افغانستان در جریان است، منحرف می‌کند.

براساس ماده‌ی 5 توافق‌نامه‌ی دوجانبه‌ی افغانستان و ایران روی تقسیم آب که در سال 1973 توسطموسی شفیق صدر اعظم افغانستانوصدر اعظم  اسبق ایران به امضا رسید،هرگونه اقدامی که جریان آب دریای هلمند را به ايران متوقف کند، جواز نداردو افغانستان مکلف می باشد تا حداقل 22 متر مکعب آب  را در یک سال به ایران اتقال بدهد.

اما هردو کشور یکدیگرشان را متهم به نقض توافق‌نامه کرده اند. در سال 2015، محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران شکایت کرد که « مقررات معاهده از سوی دولت افغانستان به طور مداوم و کافی تطبیق نمی شود.»

اما مقام ها در وزارت انرژی و آب افغانستان می گویند که بند کمال خان به روند تامین آب برای ایران آسیبی نمی رساند، و این کشور متعهد به تامین 820 میلیون متر مکعب آب به کشور همسایه در سال می‌باشد.

آصف غفوری، رییس دفتروزارت انرژی و آب می گوید که تنظیم آب از طریق این بند در واقع به تطبیق معاهده‌ی 1973 کمک می‌کند.

مقام ها در نیمروز می گویند که در گذشته حملات طالبان جریان کار را مختل می کرد، ولی حالا گمان می‌کنند امنیت زیر کنترول آنان قرار دارد.

خالد پروانی، سخنگوی والی نیمروز می گوید که قرارداد آخرین مرحله‌ی کار این بند که در اپریل 2017 آغاز شد، به یک شرکت ترکی داده شده و این شرکت تعهد کرده که تا 24 ماه آن را تکمیل می‌کند. حتا امکان دارد که کار آن پیش از موعد تعیین شده تکمیل شود.

مرحله‌ی سوم شامل نصب سه توربین و یک دستگاه  انر ژی برق و همچنین حفر کانال وسیع می‌باشدو هزینه‌ی آن به ارزش 78 میلیون دالر از بودجه‌ی انکشافی حکومت افغانستان پرداخت می گردد.

پروانی افزود که نیروهای امنیتی بیشتری در ساحه موظف شده اند و به گمان وی تهدید عمده‌یی که بتواند کار اعمار این بند را مختل کند، وجود ندارد.

غلام جیلانی ابوبکر، فرمانده پولیس نیمروز افزود :"نیروهای امنیتی وظایف شان را مطابق پلان انجام می دهند. نیروهای موظف در در ولسوالی چهاربرجک با شرکتی که کارهای ساختمانی مرحله‌ی سوم بند کمال خان را پیش می‌برد همکاری می‌کنند، و تاکنون مشکلی پیش نیامده‌ است.»

حالا باشندگان نیمروز با اشتیاق خوشبین اند که با این پروژه پیشرفت‌های چشم‌گیری در زندگی آنان رونما خواهد شد.

عجب‌گل، یک‌تن از مردان محل می‌گوید: «بند کمال‌خان یکی از خوب‌ترین و معروف‌ترین پروژه‌ها در ولایت نیمروز است که سهولت‌های فراوانی را برای مردم فراهم خواهد کرد. ما از حکومت می‌خواهیم که در قسمت اعمار این بند جدی عمل کند تا مردم نیمروز از آن بهره ببرند.»