Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

برگزاری کنفرانس مهم صلح از سوی آی دبلیو پی آر

در این کنفرانس سه روزه پیشنهادهایی برای ایجاد آینده بهتر افغانستان مطرح گردید.
By IWPR Afghanistan
Mohammad Qasem Halimi of the Afghan National Ulema Council addresses IWPR's Kabul event. (Photo: IWPR)

در کنفرانس ابتکاری که آی دبلیو پی آر در کابل برگزار نمود درمورد چگونگی پیشبرد پروسه مصالحه از سوی حکومت، پیشنهادهای تازه مطرح گردید.

این کنفرانس سه روزه به همکاری شورای عالی صلح دایر گردید. شورای مذکور در سال 2010 برای تسهیل گفتگوها با مخالفان مسلح حکومت افغانستان ایجاد گردید.

به تعداد 70 تن به شمول مقامات حکومتی، رهبران مذهبی، فعالان جامعه مدنی و خبرنگاران از نقاط مختلف افغانستا در هوتل انتر کانتیننتال از تاریخ 15-17 ماه می در این کنفرانس شرکت نمودند. عالمان مذهبی از پوهنتون الاظهر مصر نیز دعوت شده بودند.

این کنفرانس بخشی از ابتکار دو ساله آی دبلیو پی آر بود که به منظور راه اندازی گفتمان های سراسری ملی در زمینه ایجاد مصالحه و تامین صلح طرح گردیده بود.

مصالحه افغانستان: برنامه ترویج صلح و ایجاد اعتماد با اشتراک جامعه مدنی، از سوی بیروی سیاسی، حقوق بشر و کار وزارت خارجه ایالات متحده حمایت گردیده و تاکنون بیش از  18000 افغان را در سراسر کشور تحت پوشش قرار داده است.

اشتراک کنندگان در 180 مناظره  فرصت داشتند تا مجموعه ای از مسایل مرتبط به صلح و مصالحه را مورد کندوکاو قرار دهند. بیش از 17  برنامه رادیویی برای نشر پیام صلح و مصالحه تطبیق گردید.

نور رحمان رحمانی، رئیس بخش افغانستان آی دبلیو پی آر توضیح داد: "این کنفرانس به ما اجازه داد تا یافته هایی را که در نتیجه بیش از 20 ماه کار بدست آورده ایم، با متخصصان و نمایندگان حکومت شریک سازیم."

کمیته های کاری با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده آی دبلیو پی آر پیشنهادهای نهایی را تنظیم کردند و در روز آخر کنفرانس در حضور مطبوعات این پیشنهادها اعلان گردید.

این پیشنهادها بر اهمیت دخیل کردن زنان و جوانان در گفتگوهای صلح و جلوگیری از استفاده ابزاری دین برای توجیه خشونت تاکید نمود.

در پایان، اشتراک کنندگان کنفرانس خواستار کنترل های تازه بر مساجد و مراکز تعلیمات مذهبی و در عین حال ایجاد اداره مرکزی اسلامی در کابل برای رسیدگی به اینگونه مسایل شد.

شامل کردن مضمون صلح در نصاب تعلیمی مکاتب و دانشگاه ها یکی از پیشنهادهای ابتکاری دیگر این کنفرانس بود.

رحمانی گفت: "برگزاری کنفرانس سه روزه صلح در کابل یک قدم مهم به سوی تطبیق موفقانه پروژه 24 ماهه آی دبلیو پی آر در زمینه ترویج صلح و مصالحه بود. این کار با توجه به وضعیت امنیتی و ناآرامی های اخیر در کابل آسان نبود."

او افزود: "باوجود این، آی دبلیو پی آر توانست این کنفرانس را موفقانه تنظیم و برگزار کند، که منجر به تهیه مجموعه پیشنهادهایی شد که امیدواریم در آینده حکومت افغانستان و همکاران بین المللی آن را برای تعقیب موفقانه روند صلح یاری رساند."

چرخه خشونت

بیش از سه دهه جنگ قیمت سنگینی بالای مردم افغانستان تحمیل کرده است. این جنگ میلیون ها نفر کشته، تعداد زیاد بیجا شده و کشور ویران و میراث تلخی بجا گذاشته است که فایق آمدن بر آن سالها وقت خواهد گرفت.

امکانات و دسترسی محدود حکومت مرکزی، وابستگی های  سیاسی، منطقوی و قومی و محیط اجتماعی بیش از حد نظامی شده اجازه نمی دهد تا مردم از حلقه مداوم خشونت عبور کنند.

حملات انتحاری پیهم و سایر حملات خشونت بار سختی کار برای صلح را نمایان می سازد و در عین حال به منازعه و صلح جنبه مذهبی داده شده است.

مخالفان مسلح حکومت افغانستان معمولاً اقدامات خود را تحت نام جهاد توجیه می کنند.

با درنظر داشت این وضعیت متخصصانی از پوهنتون الاظهر مصر که یک نهاد اسلامی معتبر می باشد دعوت گردید تا دیدگاه شان را در مورد جنبه مذهبی این درگیری ها بیان کنند.

محمد سالم محمد ابو عاصی  رئیس فاکولته شرعیات الاظهر گفت: "کسانی که جهاد و شهادت را در افغانستان ممکن می دانند در اشتباه اند، زیرا افغانستان یک کشور اسلامی می باشد و اذان در آن شنیده می شود. لذا این کشور را نمی توان از منظر اسلام میدان جنگ تلقی کرد."

کرامت  الله صدیقی یکی از مسوولان وزارت حج و اوقاف افغانستان نیز این سخن را تایید کرد.

او گفت: "جنگ میان دو مسلمان در دین اسلام نامشروع است."

فاضل نگار فعال جامعه مدنی از ولایت ننگرهار گفت که دعوت متخصصان الاظهر کار عاقلانه ای است.

او گفت: "حضور عالمان دینی مصری بر نتایج کنفرانس بسیار اثرگذار خواهد بود، زیرا مردم افغانستان به دانشمندان دینی مصری احترام عمیق قایل اند. ما اکنون بهتر می دانیم که جنگ افغانستان غیرمشروع است، به دلیل آنکه بالاترین مرجع علمی بر اساس احکام شرعی، این جنگ را نامشروع خوانده است."

در این کنفرانس اهمیت تامین امنیت مرزهای کشور نیز به بحث گرفته شد.

خط دیورند، مرز نه چندان روشن توسط بریتانیا در سال 1893 کشیده شده و از مدت ها به اینسو مایه تنش میان افغانستان و پاکستان بوده است.

کابل خط دیورند را به رسمیت نمی شناسد درحالیکه اسلام آباد خواستار رسمیت آن است.

عبدالغفور لیوال معین مسلکی  وزارت سرحدات و قبایل گفت برخی افراد مدعی اند که به رسمیت شناسی خط دیورند تنش های دو طرف را حل خواهد کرد. به گفته او این تصور اشتباه است.

او گفت: "اگر خط دیورند به رسمیت شناخته شود، پاکستان آرام نخواهد گرفت. اگر خط دیورند را به رسمیت بشناسیم باید بعد از آن در فکر چگونگی دفاع از کابل در برابر حملات باشیم.."

لیوال تایید کرد که مرزها باید از سوی نیروهای تعلیم یافته ی مجهز به تجهیزات مدرن حفاظت شود.

او افزود: "گروه های جنایت کار دخیل در قاچاق مواد مخدر، و منابع جنگلی و معادن  ... برای امنیت کشور ما تهدید می باشند."

این کنفرانس در عین حال بر اهمیت حل مسایل آب افغانستان نیز تاکید نمود.

سلطان محمد محمودی از وزارت انرژی و آب گفت که کشورهای همسایه سالها از منابع فراوان آبی ما بهره برداری کرده اند.

او گفت که سالانه  80 میلیون متر مکعب آب از داخل خاک افغانستان بگونه رایگان  به کشورهای همسایه می ریزد، و بیشتر این آب توسط پاکستان و ایران استفاده می شود.

او گفت: "یکی از دلایل عمده جنگ مداخله همسایه های افغانستان برای جلوگیری از پلان ها و کنترل منابع طبیعی کشور می باشد. همسایه های ما بطور رایگان آب کشور ما را سالها استفاده کرده اند لذا برای آنکه کنترل آب خود را بدست گرفته نتوانیم آنان جنگ را در افغانستان دامن می زنند."

اشتراک کنندگان کنفرانس از نتایج این نشست خوشنود بودند.

عبدالرحمان سلیم معاون شورای عالی صلح گفت: "این تلاش ها برای نهادینه کردن فرهنگ صلح موثر می باشند. امیدوارم این کنفرانس ها در آینده نیز برگزار گردد."

او گفت: "آخرین روز کنفرانس مصادف بود با نهایی سازی توافقنامه حکومت افغانستان با گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی مخالف حکومت. این خبر خوشی برای تامین صلح و امنیت در کشور است."

محمد عمر ساطع رئیس دارالانشای شورای عالی صلح در ولایت قندهار نیز این سخن را تایید کرد.

او گفت: "این کنفرانس ما را برای تقویت بیشتر روحیه همزیستی مسالمت آمیز میان افغانها ترغیب می کند. حال وقت آن رسیده است که خود را وقف صلح کنیم."

دیگران گفتند که این نشست پایان مناسبی برای برنامه گفتمان های آی دبلیو پی آر در زمینه صلح و مصالحه بود.

شکریه ندا فعال جامعه مدنی از بامیان گفت که در دو سال گذشته او در مناظره هایی که در ولایت بامیان از سوی آی دبلیو پی آر برگزار شده بود، اشتراک کرده است.

او گفت: "حال پس از آن برنامه ها من در کنفرانس صلح اشتراک کردم. ما استراتیژی های جدید برای صلح را در این کنفرانس آموختیم. این مساله باید برای هر افغان در اولویت باشد، چون ما همه تشنه صلح هستیم.