Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change

افغانهای جوان دسته دسته کشور را ترک می گویند

بهترین و روشنترین افراد ولایت هرات، برای فرار از آینده رو به خرابی از کشور خارج می شوند.
By Shahpoor Saber

گزارشی از شاهپور صابر- افغانستان

گزارش شماره 386

7 جنوری 2011

در ولایت هرات که زمانی منطقه باثبات و در حال رشد تلقی می گردید، اکنون جوانان تحصیل کرده افغان بطور روز افزون در جستجوی زندگی بهتر کشور را ترک می کنند، زیرا آنها در شرایط امنیتی رو به وخامت آینده ی روشنی برای خود نمی بینند.

تحلیلگران می گویند فرار مغزها اثرات منفی بزرگی بر بازسازی و انکشاف افغانستان برجا خواهد گذاشت.

فرید 27 ساله که از رشته طب فارغ شده است، قصد دارد از طریق یک شبکه قاچاق انسان، بطور غیرقانونی به اروپا برود. او می گوید ازینکه کشور و خانواده اش را بجا می گذارد متاسف خواهد بود اما چاره دیگری ندارد.

او در توضیح دلیل ترک وطنش گفت: "برای من آینده این کشور بسیار تاریک به نظر می رسد. جامعه بین المللی صادق نیستند و اهداف خود را تعقیب می کنند. حکومت در فساد غرق است. جنگ، کشتار، خودکشی و غم، غم و غم هر روز جریان دارد. تا چی وقت این وضع ادامه خواهد داشت؟ می خواهم بجایی بروم که خبری از مرگ و کشتار نباشد، جایی که حداقل آرامش روانی داشته باشم."

خروج گروهی افرادی چون فرید عکس چیزیست که پس از تهاجم ایالات متحده در اواخر سال 2001 اتفاق افتاد. دران زمان، تعداد زیاد مهاجرانی که در پاکستان و ایران بسر می بردند و تعدادی از آنها از زمان تهاجم شوروی در دهه 1980 کشورشان را ترک کرده بودند، به امید آنکه در ساختن افغانستان باثبات و مرفع پس از طالبان سهم بگیرند به کشور برگشتند.

در عوض، شورش دوباره آغاز شد و بسیاری نقاط کشور را در بر گرفت و اکنون طالبان در ولایت هرات که قبلاً مصوون بود، حضور دارند. در عین حال، حکومت تحت حمایت غرب در افغانستان بیشتر بعنوان یک حکومت فاسد و ناتوان شهرت یافته و در انجام ابتدایی ترین امور حکومت داری، ارایه خدمات و حاکمیت قانون عاجز می باشد.

مهاجرت افرادی که بدلیل غیراقتصادی کشور را ترک می گویند یکی از ویژگی های این دوره است، چنانچه فرید می گوید از لحاظ مالی مشکلی ندارد.

رامز 28 ساله که از رشته اقتصاد پوهنتون هرات فارغ شده در وضعیت مشابهی قرار دارد. شرایط اقتصادی او به مراتب بهتر از یک افغان عادی می باشد و اکنون او در یک شرکت وظیفه اجرا می کند و عاید دارد. اما او نیز قصد دارد هرچه زود کشور را ترک کند. دلیل او نیز برای ترک کشور افزایش خشونت و سیستم های سیاسی ناکام است.

او گفت: "چیزی غیر از خبرهای بد نمی شنویم- برخوردهای مستبدانه، قانون شکنی، تهدید، حیف و میل، چپاول و کشتار".

بصیره محمدی، رییس اداره کار و امور اجتماعی ولایت هرات تایید کرد که جنگ و عدم حکومتداری خوب عوامل اصلی می باشند که برای جوانان، بخصوص آنهایی که تحصیلات دارند، انگیزه خروج می دهند تا از کشور خارج شوند.

اوهوشدار داد: "اگر مقامات ملی برای تامین امنیت و ایجاد زمینه اعتماد برای آینده تلاش نکنند، افغانستان بزرگترین سرمایه اش را از دست خواهد داد."

عبدالسمیع وفا، رییس امور جوانان هرات گفت که آینده تاریک کاریابی یکی از دلایل خروج جوانان از کشور می باشد. با آنکه ارقام دقیقی وجود ندارد، زیرا بسیاری ها بطور غیر قانونی افغانستان را ترک می کنند، آقای وفا گفت حدود 10 درصد در رقم  خروج جوانان تحصیل کرده از کشور افزایش آمده است.

او افزود: "اکثر اقارب خودم کشور را ترک کرده اند."

وفا گفت وزارت اطلاعات و فرهنگ که ریاست او نیز بخشی از آن است، برنامه هایی را برای استخدام افراد در حکومت و سایر ادارات روی دست دارد.

آنچه فرار کنونی مغزها را از مهاجرت های قبلی متمایز می سازد، این است که این مهاجران تحصیل کرده بجای رفتن به کشورهای همسایه، قصد غرب را می کنند.

ولی محمد حدید، خبرنگاری در ولایت هرات گفت این تغییر ناشی از آشنایی بیشتر مردم با شرایط زندگی در غرب می باشد که بیشتر از طریق انترنیت بدست می آید.

او گفت: "افراد تحصیل کرده و متخصصانی که در خارج کشور درس خوانده اند، و کشور ما به دانش شان نیاز دارد، پس از تکمیل تحصیلات شان نمی خواهند به کشور برگردند. این کار آسیب های جبران ناپذیر بر محیط تحصیلی کشور بجا خواهد گذاشت."

عبدالظهیر معتمدزاده، معاون ریاست پوهنتون هرات تایید کرد که تعدادی از 500 نفر محصل و استادانی که به خارج رفته اند تعدادى ، دیگر بر نگشته اند.

معتمدزاده، گفت که یک نسل تمام از فساد اداری و نبود امینت، عدم حاکمیت قانون و دمکراسی خسته شده اند، چنانچه "تقلب گسترده" در انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات پارلمانی اخیر گواه آن است.

محصلی که نخواست شهرتش فاش شود به آی دبلیو پی آر گفت که در جریان رخصتی به دیدن خانواده اش به هرات آمده است، و افزود بخاطر بطور منظم در رخصتی ها به خانه می آید که وزارت تحصیلات عالی به همین شرط برای او و افراد مثل او فرصت تحصیل در خارج کشور را مهیا ساخته است.

او گفت: "با اینحال، هنوز در جستجوی راهی هستم تا بتوانم درانجا بمانم. تنها کسانی که درین کشور مورد احترام قرار دارند، جنگسالاران و گروه های مسلح می باشند. زندگی و آینده افراد قدرتمند تامین است. این کشور به دانش و بازسازی نیاز ندارد؛ اینجا میدان زور آزمایی کشورهاییست که منافعی درینجا دارند. صلح هرگز به اینجا نخواهد آمد."

شاپور صابر گزارش گریست در ولایت هرات که از سوی آی دبلیو پی آر تربیت شده است.