پارلمان افغانستان سند همکاری با ایالات متحده را تصویب کرد

حامیان قرارداد استراتیژیک می گویند که این قرارداد باعث تقویت ثبات شده و از مداخلات کشورهای همسایه جلوگیری خواهد کرد.
  • Presidents Hamid Karzai and Barack Obama at the signing ceremony of the US-Afghan strategic pact. (Photo: US Army SPC Anthony Murray Jr/Isafmedia/Flickr)

گزارشی از حفیظ الله گردش و مینا حبیب
گزارش شماره 433
30 می 2012
اعضای پارلمان افغانستان قرارداد استراتیژیک با ایالات متحده را که زمینه ساز ادامه روابط دو کشور برای یک دهه پس از سال 2014 می باشد، تصویب کرده اند. قرار است عساکر خارجی در سال 2014 از افغانستان خارج شوند.
قرارداد همکاری استراتیژیک دراز مدت ایالات متحده و افغانستان بتاریخ 2 ماه می سال جاری در کابل از سوی باراک اوباما رییس جمهور ایالات متحده و حامد کرزی رییس جمهور افغانستان امضا شد و به اساس آن دو کشور همکاری های شان را در زمینه امنیت، دمکراسی و بازسازی تا سال 2024 ادامه خواهند داد.
به تعداد 175 عضو ولسی جرگه بتاریخ 26 ماه می به تایید و تنها 5 تن به رد این قرارداد رای دادند. هرچند قرارداد مذکور قبلاً به کمیته های پارلمانی تحویل داده شده بود، ولی در روز رای دهی مورد بحث قرار نگرفت.
طبق این قرارداد، هر دو کشور برای مبارزه با القاعده و گروه های وابسته به آن و به منظور تقویت توانایی افغانستان در دفاع از خودش، به همکاری های نزدیک امنیتی و دفاعی شان ادامه خواهند داد.
ایالات متحده گفته است که در پی ایجاد پایگاه های دایمی در افغانستان نیست و حضورش برای همسایگان افغانستان تهدیدی نخواهد بود.
واشنگتن همچنان تعهد سپرده است تا از خاک و پایگاه های افغانستان برای حمله به کشورهای دیگر استفاده نخواهد کرد.
افغانستان و ایالات متحده وعده سپرده اند تا از حقوق بشر و دمکراسی حمایت کنند و حکومت کابل "تعهد جدی" اش را برای ایجاد حکومت فراگیر و برگزاری انتخابات آزاد و منصفانه اعلام کرده است.
اوباما بتاریخ 2 ماه می خطاب به مردم امریکا از پایگاه هوایی بگرام اظهار داشت که این توافقنامه نمایانگر آغاز عصر جدیدی می باشد.
او گفت: "ما در میان ابر و دود جنگ بیش از یک دهه سفر کرده ایم. با آنهم در تاریکی پیش از سپیده دم افغانستان می توان نور روز جدیدی را در افق دید."
این توافق قبل ازانکه از سوی کرزی توشیح گردد باید از سوی مشرانو جرگه یا مجلس سنا نیز تصویب گردد.
قبل از مراسم رایدهی شرایط متشنجی ایجاد شده بود و عده ای از نمایندگان مردم در پارلمان تهدید به مرگ شده بودند.
به نقل از روزنامه نیویارک تایمز گروهی که نام خود را "جبهه ملا داد الله" گذاشته اند- و ظاهراً یک شاخه طالبان می باشند- به شماره های تلفون تعداد زیاد نمایندگان زنگ زده و پیام های کوتاهی ارسال کردند که درانها گفته شده بود اگر این نمایندگان به قرارداد استراتیژیک افغانستان و امریکا رای مثبت بدهند مورد حمله انتحاری قرار خواهند گرفت.
ملا داد الله، یکی از قوماندانان طالبان در جنوب افغانستان در ماه می سال 2007 در جریان عملیات نیروهای امریکایی در ولایت هلمند کشته شد.
طالبان و متحدش حزب اسلامی این قرارداد را تقبیح کرده اند.
حامیان قرارداد استراتیژیک می گویند که ادامه همکاری ایالات متحده با توجه به وضعیت امنیتی شکننده افغانستان لازمی می باشد و پیشبینی کرده اند که این قرارداد مانع نفوذ کشورهای همسایه در افغانستان خواهد شد.
اما منتقدان می گویند که توافقنامه مذکور بسیار مبهم می باشد. آنها ادعای اوباما را در مورد اینکه ایالات متحده و افغانستان همکاران برابر خواهند بود زیر سوال برده و می گویند که این سند منافع کشور شان را تامین نمی کند.
اعضای اقلیت مخالف قرارداد در پارلمان می گویند که این موضوع قبل از رایگیری باید مورد بحث قرار داده می شد.
عبدالستار خواصی، نماینده ولایت پروان در پارلمان گفت: "درین قرارداد ابهامات زیادی وجود دارد. من به حال آنعده اعضای پارلمان که تصمیم عجولانه گرفته و بدون مطالعه و آگاه کردن خود از اهداف قرارداد، آنرا امضا کردند تاسف می خورم. ممکن است در آینده ازانچه انجام داده اند پشیمان شوند، ولی آن وقت پشیمانی سودی نخواهد داشت."
او ادعا کرد که ایالات متحده درین قرارداد تعهد سپرده است که از خاک افغانستان علیه کشور ثالث حمله ای را آغاز نخواهد کرد، ولی درصورتی که عملیات قبلاً آغاز شده باشد این توافقنامه مانع استفاده نیروهای امریکایی از خاک افغانستان علیه کشور دیگر نخواهد شد.
خواصی ایالات متحده را متهم کرد که در ده سال گذشته در افغانستان "فاجعه" ایجاد کرده و گفت که در قرارداد هیچ چیزی وجود ندارد تا اقدامات نیروهای امریکایی را در آینده تنظیم نماید.
او با اشاره به آتش زدن نسخه های قرآن در میدان هوایی بگرام در ماه فبروی، گفت که "ما دیدیم که آنها چقدر کم به مقدسات ما احترام قایل اند. قرارداد هیچ تعهدی برای جلوگیری از اقدامات مشابه امریکایی ها در آینده در بر ندارد... ازینرو من مخالف سرسخت آن قرارداد می باشم."
آتش زدن نسخه های قرآن اتفاقی صورت گرفته بود اما منجر به شش روز ناآرامی در کشور شد (به گزارش خشم افغانها نسبت به سوختاندن قرآن مراجعه کنید).
عبدالرووف نماینده ولایت بدخشان در پارلمان نیز مخالف تصویب قرار داد بود و گفت که این نظر که گویا افغانستان و ایالات متحده موقف برابر خواهند داشت، یک نظر گمراه کننده است.
"امریکایی ها ... قوانین کشور ما را نادیده می گیرند. آنها مردم بیگناه را از خانه های شان کشیده و به زندان می اندازند. آنها بر حریم خصوصی مردم هجوم برده و افراد بیگناه را می کشند. آیا اینها نقض صریح تمامیت ارضی و استقلال ما نیست؟ با کدام منطق ما می توانیم طرف برابر {با ایالات متحده} باشیم؟"
فرشته امینی، نماینده ولایت نیمروز در پارلمان در میان اکثریت قاطعی بود که به قرارداد مذکور رای مثبت داد. او می گوید که تایید این قرارداد به سود منافع ملی کشور می باشد.
او گفت: "برای مبارزه با توطئه های همسایگان ما، به یک نیرو یا قدرت بزرگتری که بتواند در موقع نیاز از ما دفاع کند، نیاز داریم."
شکریه بارکزی نماینده کابل در پارلمان گفت رای پارلمان بیانگر بیزاری شدید از دست اندازی های کشورهای همسایه می باشد.
او گفت: "هیچ افغانی نمی خواهد بیش ازین مورد تهدید همسایگان قرار گیرد. پارلمان با تایید این توافقنامه سیلی محکمی بروی همسایگان زد."
تهران از عواقب ادامه نفوذ ایالات متحده نگران است، و وزارت خارجه آن کشور بتاریخ 6 ماه می این توافقنامه را تقبیح کرد و گفت که قرارداد مذکور باعث بی ثباتی افغانستان خواهد شد.
رامین مهمانپرست سخنگوی وزارت خارجه ایران در بیانیه ای از سوی آژانس خبری ایرنا به نشر رسیده است، اظهار داشته است: "ایران نسبت به قرارداد استراتیژیکی که میان افغانستان و ایالات متحده امضا شده است، نگران است. این قرارداد استراتیژیک نه تنها باعث حل مشکلات امنیتی افغانستان نخواهد شد، بلکه ناامنی و بی ثباتی را افزایش خواهد داد."
مهمانپرست گفت که ایران نگران است که این قرارداد نه تنها وضعیت پایگاه های نظامی آینده ایالات متحده را روشن نساخته است، بلکه واضح نیست که نقش نیروهای امریکایی چه خواهد بود.
عبدالستار سعادت، تحلیلگر سیاسی و رییس شبکه حقوق دانان افغان گفت که ایالات متحده از بیزاری افغانها نسبت به کشورهای همسایه به نفع حمایت از قرارداد استراتیژیک بهره برده است.
او گفت: "مردم از ایران و پاکستان نفرت دارند. ایالات متحده با بهره برداری ازین نفرت زمینه را بسیار بخوبی برای این توافقنامه و شاید توافقنامه های آینده مهیا ساخت. این توافقنامه مانند داروی بد و تلخ می باشد، اما افغانها با توجه به وضعیت فعلی کشور ممکن است از روی بیچارگی به خوردن این دارو رضایت داده باشند.”
سفارت پاکستان حاضر به ابراز نظر نشد، و گفت که سفیر در کابل نیست.
فضل الرحمان اوریا تحلیلگر سیاسی، پیشبینی کرده است که این توافقنامه منجر به کاهش نفوذ تهران و اسلام آباد خواهد شد.
او گفت: "در آینده نزدیک ما شاهد افغانستان بسیار قوی خواهیم بود و  دو کشور بسیار ضعیف ایران و پاکستان با ما مواجه خواهند بود. افغانستان نقشی را بازی خواهد کرد که ایران و پاکستان تا کنون بازی کرده اند. این کشور محور روابط منطقوی و جهانی خواهد شد و یکی از بازیگران بسیار قوی منطقه خواهد بود."
حفیظ الله گردش ویراستار بخش افغانستان آی دبلیو پی آر می باشد. مینا حبیب گزارشگر آی دبلیو پی آر در کابل می باشد.
 


Also in this issue

Nangarhar TV journalist Sanga Jabarkhil describes her battle against prejudice.
Supporters say pact will promote stability and prevent neighbouring states muscling in.