Refuzohen Medaljet e Miloshevicit

Me 4 Shkurt Republika Federale e Jugosllavise, Ministria e Mbrojtjes dhe shtabi i rrethit ushtarak te Nishit do te dalin para gjyqit per t’ju pergjigjur akuzave te ngritura nga prinderit e nje ushtari te vdekur Jugosllav.

Aleksandar Vukovic, 20 vjec, eshte vrare gjate fushates se bombardimeve te NATO-s ndersa sherbente ne Ushtrine Jugosllave ne Kosove. Prinderit e tij, Dusan dhe Snezana Vukovic, kane kerkuar nga autoritetet kompensim per vdekjen e djalit te tyre.

Ceshtja gjyqesore do te jete nje epilog i pershtatshem per dramen qe ka perfshire publikun Serb qe ne mes te muajit Dhjetor.

Me 15 Dhjetor Dusan Vukovic ka refuzuar te pranoje nje dekorate ushtarake, te akorduar pas vdekjes djalit te tij nga Presidenti Jugosllav Slobodan Miloshevic, ne nje ceremoni te organizuar ne shtabin e ushtrise ne Kraljevo, qyteti ku jeton me familjen e tij.

Miloshevic kishte bashkengjitur nje citim medaljes ku shpjegohej se Aleksandarit i ishte dhene dekorata “per skrificen e tij per atdheun”.

“Kjo dekorate me akordohet pas vdekjes se djalit tim I cili dha jeten per atdheun. Ai nuk e dha jeten per atdheun, por peer Slobodan Miloshevicin dhe familjen e tij,” tha Vukovic ne ceremoni.

Vukovic shpjegoi se ai e kishte refuzuar dekoraten e presidentit Jugosllav sepse ai besonte se Miloshevic kishte drejtuar djalin e tij dhe shume qytetare nga Kraljevo ne luftera nga te cilat ata nuk u ktheyn kurre.

“Une kerkoj qe kjo dekorate ti kthehet Milosehvicit dhe ti jepet familjes se tij, e cila eshte e plote kur ulet ne tavoline per te ngrene, mengjes, dreke dhe darke, ndersa ne hame mengjesin, dreken dhe darken tek varri i djalit tone,” tha Vukovic.

Vukovic deklaroi se prinderit e 41 ushtareve te vdekur nga Kraljevo do te mblidheshin ne varrezen lokale me 13 Prill per te bere homazhe djemve te tyre ne pervjetorin e pare te vdekjes se tyre. Vukovic tha se kishte ftuar edhe Miloshevicin.

Megjithate, rasti i Vukovic, nuk e ka ndalur apo ngadalesuar “manine e dekorimeve” te bera nga regjimi i Miloshevicit gjate muajve te fundit.

Veshtire se ka ndonje dite qe ne median shteterore, vecanerisht ne Radio Televizionin e Serbise, te mos njoftohet se Miloshevici ka akorduar medalje dhe dekorata nje grupi ushtaresh, apo oficeresh, apo policesh apo punetoresh qe punojne ne rindertimin e ndertesave te demtuara nga bombat e NATO-s.

Gjate vjeshtes dhe dimrit te 1999 jane akorduar rreth 4,500 dekorata njerezve te cilet konsiderohen se kane kontribuar ne “mbrojtjen e sukseseshme ndaj NATO-s” dhe “rindertimin e shpejte te vendit pas shkaterrimeve”.

Zyrtare shteterore – te ashtuquajtur – “ te derguar speciale te presidentit Jugosllav” – dorezojne zakonisht medaljet. Vete Miloshevic zakonisht shfaqet ne dekorimin e oficereve te larte te ushtrise dhe policise dhe te zyrtareve shteteror.

Synimi i kesaj fushate eshte te binde publikun se: “Populli heroik se bashku me udheheqesit e tyre trima kane arritur nje fitore te bujshme ndaj agresoreve, te drejtuar nga Shtetet e Bashkuara te Amerikes.”

Kjo fushate filloi te ndalonte kur rregjimi filloi te akordonte dekorata pas vdekjes ushtareve dhe policeve te vrare ne konflikt.

Nje jave pasi Dusan Vukovic refuzoi te pranonte dekoraten per djalin e tij, Miodrag Stojanovic nga Leskovac gjithashtu nuk pranoi nje dekorate te akorduar djalit te tij 20 vjecar, Miroslav i cili eshte vrare ne Kosove me 9 Prill, 1999.

Ne ceremonine e dekorimit, Stojanovic kerkoi nje hetim gjyqesor per vdekjen e djalit te tij, duke akuzuar komandantin e njesise se djalit te tij, Kapitenin Dusko Sljivancanin, se eshte pergjegjes per vdekjen e Miroslavit.

Sipas raporteve zyrtare, Miroslav Stojanovic eshte vrare ne rrugen Gjakove-Koshare, ndersa udhetonte ne nje Jeep me Sljivancanin. Ne deklaraten e ushtrise thuhej se nje njesi e Ushtrise Clirimtare te Kosoves (UCK) i beri prite makines. Miroslav u vra, por Sljivancanin arriti te shpetoje.

Por deshmi te tjera te disa deshmitareve, raportet mjeko ligjore dhe deklarata te mepareshme te Miroslavit kane bere qe prinderit te dyshojne rreth versionit zyrtar. Prinderit e tij tanime kane filluar procedurat prane gjykates ushtarake ne Nish per te percaktuar te verteten rreth vdekjes se djalit te tyre.

Ne nje deklarate per gjykaten, Stojanovic tha se djali i tij eshte “likuiduar nga Sljivancanin”, i cili kishte qene jo-tolerant ndaj djalit te tij sepse Miroslav perbente nje pengese per planet e Sljivancanin per te grabitur nje sasi parash dhe floriri.

“Miroslav na telefonoi per here te fundit me 3 Prill nga Gjakova dhe na tha te mos beheshim merak dhe se ai ishte shume mire. Ai na tha se po qendronte ne nje shtepi prane nje shkolle qe ishte e ruajtur mire sepse ishte e mbushur plot me flori dhe monedhe te forte. Kur e ema i tha te mos prekte asgje, ai u pergjigj se oficeret qendronin ne katin perdhes dhe aty gjendeshin edhe parate dhe floriri, ndersa ushtaret qendronin ne katin e siperm. Pas asaj telefonate ne nuk degjuam me prej tij,” u tha gazetareve Stojanovic i perlotur.

Ai tha se do te kthente dekoraten edhe ne se rrethanet e vrasjes se te birit do te qartesoheshin.

“Sido qe te jete puna mua nuk me duhet kjo dekorate”, tha Stojanovic duke shtuar, “Kthejani ate dekorate djalit dhe nipit te Miloshevicit qe te luajne me te dhe me ktheni djalin.”

Po ashtu, kapiteni i policise Slobodan Pajic refuzoi te pranonte nje dekorate – nje kundershtim qe i kushtoi vendin e punes.

Pajic refuzoi te pranonte Dekoraten e Kaloresit me Shpate, te Shkalles se Trete, du muaj me pare ne nje ceremoni ne perkujtim te dites se Republikes. Njoftime per veprimin e tij u dhane vetem ne median e pavarur me 5 Janar.

Pajic tha se ai nuk pranoi dekoraten se pse ai ishte i zhgenjyer me rezultatet e brigades se policise te Beogradit gjate krizes ne Kosove. Pajic u ankua se “Disa oficere jane vrare apo plagosur dhe disa te tjere “jane cmendur” ne kuptimin e plote te fjales, te papergatitur per te perballuar nje lufte te tille.”

Pajic gjithashtu protestoi per perdorimin e policise ne sulme fizike ndaj perkrahesve te partive politike te opozites.

Por shpresat se refuzimi i dekoratave te Miloshevicit do te sillnin nje perfundim te ketij show te regjimit u provuan si te kota.

Qeveria e Miloshevicit ka filluar te ndaloje pjesemarrjen e gazetareve te pavarur ne ceremonite e dekorimeve. Gjithashtu jane injoruar edhe thirrjet ndaj qeverise qe ajo te ndaloje manipulimet me fatkeqesine dhe dhimbjen e familjeve pjestaret e te cileve jane vrare ne lufte.

Vlado Mares eshte nje bashkepunetor i rregullt i IWPR